"Jingle Bells” xüsusilə Milad mahnısı olmaq üçün nəzərdə tutulmamışdı.
"Jingle Bells” dövrümüzdə Milad bayramının populyar nəğməsi kimi "musiqi simvoluna" çevrilsə də, mahnıda Milad və ya hər hansı başqa bayramdan bəhs edilmir.
Dünyada en tez-tez oxunan bu nəğmə Milad mahnılarından biridir. 1850-ci ildə James Lord Pierpont tərəfindən Massaçusetsdə Medforddaki Simpson Tavernda yazılmışdır. 1857-ci ilin sentyabrında "The One Horse Open Sleigh" başlığıyla yayınlanmışdır.
Bəzi mənbələrdə yazır: " Mahnı 1850-ci ildə Medfordda, Massaçusetsdə James Lord Pierpont tərəfindən bəstələnmişdir". Elə mənbələr də var ki, 1951 kimi qeyd edir.
Lord Pierpont üsyankar təbiətli biri idi. Mahnı müəllifinin üsyankar təbiətini nəzərə alsaq mahnının az tanınan misraları qızları götürməyi, qarda sürüşmə yarışını və s. təsvir edir. Son kupletdəki “gənc ikən get” sözləri çətin ki, müqəddəs və ya səssiz bir gecə haqqındadır.
Pierpont şəhərin bir sakini kimi və Şükran Günü ətrafında illik xizək yarışlarını xatırlamaq üçün bir nəğmə yazmaq istəyirdi. Pierpontun o vaxta qədər Corciya ştatının Savanna şəhərinə köçdüyü qeyd edildiyi üçün tarixçilər 1950 -ci il tarixinə şübhə ilə yanaşırlar.
Buna baxmayaraq, Medford şəhər meydanında Pierpontun mahnı yazma uğurunu təbrik lövhəsi var.
"Jingle Bells"in ilk səsyazması 1898-ci ildə 2218 nömrəli mum silindr üzərinə yazılmış Edison kişi kvartetinin (Edison Male Quartette) ifası olmuşdur. İllər ötdükcə, mahnının səsyazmalarının sayı getdikcə artmışdır. ( İlk dəfə 1889-cu ildə Edison silindrində qeydə alınıb. Bu qeyd artıq mövcud olmasa da, 1898-ci ilin ikincisini hələ də onlayn tapmaq olar). 1943-cü ildə Binq Krosbi və Endryus bacıları mahnının yeni versiyasını ifa etmişdir.
Dashing thro' the snow,
In a one-horse open sleigh,
O'er the hills (fields) we go,
Laughing all the way;
Bells on bob tail ring,
Making spirits bright,
Oh what sport (What fun it is) to ride and sing
A sleighing song tonight.
chorus
Jingle bells, jingle bells,
Jingle all the way;
Oh! what joy (fun) it is to ride
In a one-horse open sleigh.
A day or two ago
I tho't I'd take a ride
And soon Miss Fannie Bright
Was seated by my side.
The horse was lean and lank
Misfortune seemed his lot
He got into a drifted bank
And we— (then) we got upsot.
"Jingle Bells" ilk dəfə 15 sentyabr 1857-ci ildə Bostondakı Ordway Hallda ifaçı Conni Pell tərəfindən ifa edilmişdir. Mahnı o zamanlar populyar üslubda və ya janrda olan "xizək mahnıları" idi.
Pierpontun mahnısının sözləri, həmin dövrün digər bir çox populyar xizək mahnılarının sözlərinə olduqca bənzəyirdi.
Tədqiqatçı Knya Hamill, bəstəkarın sürəkli pula olan ehtiyacı, onun bu mahnını yalnız finansal bir mənbə olaraq görərəkdən bəstələyərək yayınlamışdır fikrini irəli sürmüşdür: "Mahnıda hər şey digər mahnıların sözlərindən kopyalanmışdır, orjinal heç bir şey yoxdur"
Melodiya:
"Jingle Bells"in 1857-ci ildəki orijinal versiyasındakı nəqarət əhəmiyyətli dərəcədə fərqli idi. Orijinal nəqarətdə akkordların irəliləməsi (A♭–E♭/G–Fm–C–D♭–A♭/E♭–E♭7–A♭; və ya I–V6–vi–V /vi–IV–I6
4–V7–I) Paxelbelin Kanonuna bənzəyir.
Beytlər, əksinə, 1857-ci ildə olduğu kimi, müasir versiyalarda əsasən eyni melodiyaya malikdir (bəzi cüzi sadələşdirmələrlə).
"Jingle Bells" mahnısının melodiyası Fransızca və Almanca mahnılarda istifadə edilir. Ancaq mahnının sözləri ingilis dilində olan sözlərdən fərqlidir. Lakin hər iki dildə olan (Fransız, Alman) mahnılar ingilis dilində olduğu kimi qış əyləncəsini ifadə edir.
"Vive le vent" ("Külək Uzun Yaşa") adlı Fransız mahnısı, Francis Blanche tərəfindən yazılmışdır ve Ata Zaman, Körpə Yeni İl ve Yeni İl Gününə göndərmələr. Orjinal melodiyanı dinləyə bilərsiniz:
Kosmosda ilk mahnı:
"Jingle Bells" kosmosdan yayımlanan ilk mahnılardan biridir. "Gemini-6" astronavtları Tom Stafford və Wally Schirra tərəfindən Milad mövzulu zarafatlarında yayımlanmışdır.
Həmin səs yazısını dinləyə bilərsiniz:
İstifadə olunan ədəbiyyat:
1. Collins, Ace. Stories Behind the Best-Loved Songs of Christmas Archived January 16, 2023, at the Wayback Machine Zondervan, 2004. ISBN 0310264480. p. 104.
2. "A Thanksgiving Carol". snopes.com. December 18, 2014. Archived from the original on December 23, 2014. Retrieved December 23, 2014.
3.Doyle, Steven (September 16, 2017). "This day in history: Sept. 16, 1857". Greensboro News & Record. Archived from the original on September 16, 2017. Retrieved September 16, 2017.
4.^ Jump up to:a b c Brown, Joel (December 8, 2016). "History of Jingle Bells". BU Today. Archived from the original on November 14, 2020. Retrieved February 3, 2019.
5. Jump up to:a b c "Voices of Christmas Past". dawnofsound.com. December 2, 2008. Archived from the original on January 31, 2021. Retrieved January 9, 2017.
6. Pierpont, J. (September 16, 1857). "One Horse Open Sleigh". Boston: Oliver Ditson & Co. Archived from the original on January 26, 2021. Retrieved December 26, 2006.
7.Staff (2014, updated 2022) "10 Unusual Facts About James Lord Pierpont" Archived March 27, 2023, at the Wayback Machine New England Historical Society
8.Wilcox, Kris (December 15, 2014). "James Lord Pierpont and the mystery of 'Jingle Bells'". UU World. Archived from the original on March 16, 2015. Retrieved September 23, 2016.
9."Jingle Bells. Johns Hopkins. Sheridan Libraries and University Museums. The Lester S. Levy Sheet Music Collection. Retrieved 16 December 2021". Archived from the original on December 16, 2021. Retrieved December 16, 2021.
10.Jump up to:a b c d e Hamill, Kyna (September 2017). "'The story I must tell': 'Jingle Bells' in the Minstrel Repertoire". Theatre Survey. 58 (3): 375–403. doi:10.1017/S0040557417000291. ISSN 0040-5574.
11."James Lord Pierpont (1822–1893) Author of 'Jingle Bells'" Archived December 31, 2020, at the Wayback Machine on the Hymns and Carols of Christmas website
12. "Gemini VI Voice Communications" (PDF). NASA. Archived (PDF) from the original on March 7, 2023. Retrieved October 12, 2020. p. 116, timestamp 23:57:30.
13.Jump up to:a b Edwards, Owen (December 2005). "The Day Two Astronauts Said They Saw a UFO Wearing a Red Suit". Smithsonian Magazine. p. 25. Archived from the original on December 11, 2020. Retrieved March 21, 2017.
14.Mitchinson, John; Lloyd, John; Andrew Hunter Murray; Harkin, James (September 23, 2015). The QI Third Book of General Ignorance. London, England: Faber & Faber. p. 90. ISBN 9780571308989.
15."Frank Sinatra – Jingle Bells" (in German). Ö3 Austria Top 40. Retrieved December 22, 2023.
16."Frank Sinatra – Jingle Bells" (in French). Ultratop 50. Retrieved December 31, 2023.
Ülkər NƏSİROVA [Musiqişünas]
